Ginakomemorar subong nga adlaw ang ika-81 nga anibersaryo sang Liberation of Panay.
Ang ini nga selebrasyon ang ginakabig isa sa pinakaimportante nga hitabo sang pag-angkon sang kahilwayan sang Visayas kag bug-os nga Pilipinas halin sa pagpanakop sang mga Hapones sa tion sang World War II.
Sa interview sang Bombo Radyo kay Dr.Rey Carlo Gonzales, Assistant Professor sang Division of Social Sciences, UP Visayas, iya ginpahayag nga ang nasambit nga selebrasyon ang kabahin sang mas daku nga operasyon nga ginatawag nga Battle of Leyte Gulf, nga nagbukas sang dalan sa pagbalik sang pwersa sang Estados Unidos sang Amerika sa Pilipinas.
Suno kay Dr. Gonzales, sang Marso 18, 1945, nagdungka ang mga Amerikano sa banwa sang Tigbauan,Iloilo kun sa diin ginsuguran ang pagreclaim sang bug-os nga Panay Island.
Apang antes pa sini, ang mga Panay guerillas nga ginpangunahan ni General Macario Peralta Jr. ang nakahimo na sang malapad nga kontrol sa isla kag naghatag sang daku nga bulig sa intelligence kag operasyon militar.
Humalin sang Enero tubtob Marso 1945, ginpabaskog sang mga guerilla ang ila pwersa paagi sa pagharass sa mga Hapon, pagbungkag sang ila linya sang komunikasyon, kag pagpadayon sang sekreto nga koordinasyon sa Australia pinaagi sa coded messages kag radio communication.
Bangud sini, nakabaton sila sang armas kag kagamitan gikan sa mga Amerikano.
Pahayag pa niya, isa man sa importante nga hitabo amo ang Battle of Balantang, kun sa diin ginpunggan ang pagpalapad sang pwersa sang Hapon sa kabukiran.
Ang ini nga kadalag-an nagbulig agud maproteheran ang western front kag mapahapos ang pag-uswag sang liberation campaign.
Bangud sa strategic kag geographic nga lokasyon, nangin importante ang isla sang Panay bilang base sang operasyon kag temporary nga palahuwayan sang mga nasamaran nga soldado.
Ini man ang nagserbi nga sentro sang suporta sa iban nga bahin sang Visayas.
Dugang pa sang natungdan, ang Liberation of Panay isa ka pagpasidungog sa pagkabaganihan sang mga Panaynon, ilabi na sang mga Panay Guerillas kag mga sibilyan nga nagbato kag naghalad sang ila kabuhi para sa kahilwayan, nga nagbilin sang madalom nga marka sa kasaysayan sang pungsod.
